2021 ROK

SVALBARD 2021

Pierwsze w historii dwukrotne opłynięcie Spitsbergenu i całego archipelagu SVALBARD jachtem żaglowym s/y OCEAN B w jednym roku z dotarciem do rekordowej szerokości geograficznej 82॰ 32,750N

Wyprawa zrealizowana została w dwóch etapach:

Etap 1 w dniach od 01.09.2021 do 11.09.2021

Etap 2 w dniach od 12.09.2021 do 29.09.2021

jacht: s/y OCEAN B

ORGANIZATOR: NATANGO Halina Górajek https://natango.pl/

Relacja z ETAPU 1 wyprawy

W dniach od 01/09.2021 do 11.09.2021 odbyła się pierwsza z zaplanowanych w tym roku wyprawa dookoła Spitsbergenu. Cel wyprawy został osiągnięty. Jacht s/y OCEAN B żeglował wzdłuż jego zachodniego i północnego wybrzeża pokonując cieśninę Hinlopen, a następnie płynąc przejściem przez cieśninę Heleysund (między Spitsbergenem i wyspą Barentsa) wpłynął na wody Storfjorden. Cieśnina Heleysund ma około 600 metrów szerokości i z powodu silnych prądów pływowych sięgających 10 węzłów i zagrożenia dryfującym lodem praktycznie nie jest uczęszczana. W trakcie wyprawy odwiedziliśmy wiele pięknych miejsc ( Bråsvellbreen, Agardhbukta, Heimland, Hambergbukta ) spotykając po drodze dzikie zwierzęta.

Załoga wyprawy wokół wyspy Spitsbergen (01.09.2021 do 11.09.2021):

1. Paweł Pelc – kapitan

2. Andrzej Górajek – zastępca kapitana

3. Zbysław Zbyszyński – I oficer

4. Adam Świrszcz – II oficer

5. Krzysztof Prochowski – III oficer

6. Urszula Malak – załoga

7. Magdalena Pryszcz – załoga

8. Piotr Zbyszyński – załoga

Rankiem w dniu 04 września po minięciu wyspy Moffen jacht znalazł się u wejścia do cieśniny Hinlopenstretet od jej północnej strony a warunki meteorologiczne pogarszały się z godziny na godzinę. W godzinach wieczornych wiatr wiał z kierunków południowych, osiągając już w porywach prędkość 40w. Prognozy pogody nie zapowiadały poprawy pogody na dzień następny. Sytuacja była o tyle trudna, że musieliśmy podjąć decyzję o kontynuacji żeglugi przez Hinlopenstretet w trudnych warunkach lub zmianę planów.

W dniu 05 września żegluga przez cieśninę była bardzo trudna. Walcząc z przeciwnym prądem i silnym wiatrem jacht płynął z prędkością 2 do 3 węzłów. Kierunek południowy wiatru utrzymywał się przez cały dzień a prędkość wiatru w porywach osiągała 50 do 60 węzłów.

Po przepłynięciu cieśniny Hinlopenstretet na jej południową stronę pogoda poprawiła się na tyle, że pozwoliła nam odwiedzić lodowiec Bråsvellbreen po czym płynąc przejściem przez cieśninę Heleysund (między Spitsbergenem i wyspą Barentsa) wpłynęliśmy na wody Storfjorden. Cieśnina Heleysund ma około 600 metrów szerokości i z powodu silnych prądów pływowych sięgających 10 węzłów i zagrożenia dryfującym lodem praktycznie nie jest uczęszczana.

Podczas tej wyprawy jacht OCEAN B wpłynął w głąb zatoki Hambergbukta podpływając pod czoło lodowca Hornbreen na odległość 400m a następnie tak samo zrobiliśmy płynąc pod czoło tego samego lodowca od strony Hornsundu. Pozwoliło to nam na bezpośrednią obserwację aktualnej odległości dzielącej wody Hornsundu po zachodniej stronie Spitsbergenu od Storfjorden znajdującym się po jego wschodniej stronie. Obecnie odległość ta to zaledwie 4,5 mili morskiej. Przewiduje się, że w niedalekiej przyszłości lodowiec Horn wycofa się i te 4.5 mili morskiej będzie do przepłynięcia. Powstanie cieśnina Hornsund, którą będzie można przepłynąć na wschodnią stronę Spitsbergenu do Hambergbukty.

Trasa całej wyprawy wokół wyspy Spitsbergen przebiegała:

Relacja z ETAPU 2 wyprawy

W dniu 12 września 2021 mustruje załoga na najważniejszą wyprawę tego roku, czyli opłynięcie całego archipelagu z zakończeniem rejsu w Tromsø. W wyprawie brali udział:

1. Andrzej Górajek – kapitan

2. Paweł Pelc – zastępca kapitana

3. Mateusz Ćwikliński – I oficer

4. Wojciech Pasieczny – II oficer

5. Piotr Lubaczewski – III oficer

6. Rafał Łuczak – IV oficer

7. Tadeusz Buchowiecki – oficer wachtowy

8. Halina Górajek – załoga / kuk

9. Mieczysław Barański – załoga

10. Barbara Malinowska – załoga

11. Marek Fabijański – załoga

12. Marek Mończyk – załoga

13. Leszek Delimat – załoga

Z naszego grona 11 osób miało już przygodę z pływaniem po wodach Arktycznych, znamy się, razem już pływaliśmy wcześniej. Wielu ma bardzo duże doświadczenie w żegludze po wodach arktycznych, mają już za sobą rejsy po wodach wschodniej Grenlandii, rejsy antarktyczne, czy rejsy wokół przylądka Horn. Sześcioro z nas brało udział w wyprawie po wodach Grenlandii Wschodniej w 2018 roku, w której osiągnięto pozycję 79,40N i 07,09W ustanawiając rekord żeglugi na północ u wybrzeży Grenlandii Wschodniej

( https://natango.pl/wyprawa-polarna-grenlandia-2018/ ).

Przy tylu doświadczonych żeglarzach dzielimy załogę na 5 wacht, z wachtami po 2 godziny.

Wbrew przesądom 13 osób rozpoczyna rejs 13 września. Pierwszy cel to Ny Alesund. Dodatkowe tankowanie paliwa i wody, krótkie zwiedzanie osady i opuszczamy ląd. Nasz cel to opłynąć wszystkie wyspy archipelagu Svalbard w taki sposób, by nie było wątpliwości, że zostały one wszystkie opłynięte, czyli wszystkie musimy opłynąć prawą burtą.

Podczas rejsu w zdecydowanej większości dni towarzyszył nam silny wiatr. Chwile względnej ciszy były krótkie, pozwalające na mały odpoczynek. Dodatkowo wiatr jakby nam na złość robił „zwroty” równocześnie z nami i jakby się uparł wiać nam w dziób. Polowanie na korzystny kierunek wiatru, tak by postawić żagle było wyzwaniem dla poszczególnych wacht. Tenże wiatr i fala uniemożliwiała nam lądowania na odwiedzanych po drodze wyspach. Tak więc od momentu opuszczenia Ny Aleund aż do Norweskiego Hammerfest tylko jeden raz udało się nam zejść na ląd i zwiedzić wyspę Edgeøya.

16 września wpłynęliśmy w pak lodowy i dopłynęliśmy do krawędzi stałego lodu morskiego osiągając pozycję 82°32.75′ szerokości geograficznej północnej. Dalej na północ jest tylko płyta lodu morskiego sięgająca aż do Bieguna. I choć chciałoby się dalej płynąć w magicznej scenerii wody i lodu, wzdłuż płyty to przerywamy tę magię. Tym bardziej, że prognozy pogody na następne dni są niepokojące. W dniu 18 września nastąpiło załamanie pogody. Znajdowaliśmy się wówczas w okolicach wyspy Białej (Kvitøya). Jedyne miejsce w tej okolicy, które mogło nam dać względną osłonę przed nadchodzącym południowym sztormem było przy północnym wybrzeżu wyspy Storøya w zatoce Breivika. Opłynięcie prawą burtą Wyspy Białej odbywa się już przy sile wiatru 40 do 50 węzłów. W końcu rzucamy kotwicę w zatoce Breivika. Przez dwa dni wiatr wieje z prędkością przekraczającą 60 węzłów. Wachty kotwiczne poza samym pilnowaniem kotwicy, muszą odpychać od burt jachtu bezustannie napływające na nas growlery. Gdy sztorm cichnie, ruszamy w stronę Kong Karls Land i okrążając wyspy prawą burtą kierujemy się w stronę Freemansundet. W drodze na południe jeszcze dwa razy chowamy się przed szalejącym sztormem, w Walter Thymensbukta znajdującej się w Freemansundet pomiędzy wyspą Barentsøya a Edgeøya i w cieśninie Halvmånesundet leżącej na południowo wschodnim krańcu wyspy Edgeøya. W tym czasie fale na Morzu Barentsa dochodziły do 10m wysokości. Żegnając południowo-wschodnie krańce Edgøyi kierujemy się w stronę Wyspy Nadziei – Hopen. I tym razem wiatr i fala uniemożliwiły nam odwiedzenie Hopen. Mijamy więc spowitą we mgle wyspę od strony wschodniej i kierujemy się w stronę wyspy Bjørnøya. Opłynięcie samej Bjørnøyi od wschodu jest już tylko formalnością.

Pogoda w tej wyprawie nie była łaskawa. Przeciwne wiatry przekraczające prędkość 60 węzłów (10-11° B) spowodowały, że zamiast planowanego zakończenia wyprawy 26 września, kończymy ją trzy dni później. Ponieważ część osób miała już wykupione bilety powrotne, decydujemy się na wpłynięcie do Hammerfest/Norwegia skąd można dolecieć samolotem do Tromso i „złapać” ten właściwy lot do Oslo i Polski. Rozstanie z częścią załogi w Hammerfest było ciepłe, serdeczne. Zdążyliśmy się ze sobą zżyć. W Hammerfest tankujemy paliwo, uzupełniamy wodę i reszta załogi odpływa do Tromsø. Tu kończymy naszą wyprawę. Podobnie jak w roku ubiegłym, nocne niebo ostatniego odcinka drogi rozświetlone jest piękną zorzą polarną. 29 września 2021 roku, cumując w porcie w Tromsø oficjalnie kończymy wyprawę. Załoga sukcesywnie schodzi z pokładu. Jako ostatni schodzimy my: Andrzej i Halina oraz Basia. Nasza zaprzyjaźniona mieszkanka Tromsø, Kalinka, odwozi nas na lotnisko.

W tym etapie wyprawy pokonaliśmy blisko 2000 Mm na trasie: Longyearbyen – Prins Karls Forland – Ny Alesund – Danskøya – Amsterdamøya – Moffen – 82°32.75′ N – Kvitoya – Storoya – wschodnia ściana lodowca Austfona – wyspy Kong Karls Land – Freemansundet – wschodnie wybrzeże wyspy Edgoya – lodowiec Stonebreen – Halvmaneoya – wschodnie i południowe wybrzeże wyspy Hopen – wyspa Bjornoya – Norwegia.

Choć celem wyprawy było opłynięcie całego Archipelagu Svalbard, to dopłynięcie do 82° 32.75′ N daje dużo satysfakcji, bo to czwarty „wynik” w światowym żeglarstwie polarnym spośród tych, którzy jachtem wybrali się w stronę Bieguna Północnego, tym bardziej, że do nas należy również drugi wynik w tym rankingu z 2020 roku.

DOTYCHCZASOWE REKORDY ARKTYCZNE
SzerokośćDataJacht
Informacje
85°34’ N2019-09-30Pangea Expedition
kpt. Mike Horn, Břrge Ousland
BANDERA: TBC
ZAŁOGA: Międzynarodowa
84⁰17′31″N2020-09-08Ocean B
kpt. Andrzej Górajek
BANDERA: Niemiecka
ZAŁOGA: Polska
8237,018N2015-08-06Barlovento II
kpt. Maciej Sodkiewicz
BANDERA: Polska
ZAŁOGA: Polska
8232,750N2021-09-16Ocean B
kpt. Andrzej Górajek
BANDERA: Niemiecka
ZAŁOGA: Polska

Siła wiatru z jaką przyszło nam się zmierzyć:

Arktyka pokazała się nam w wielu odsłonach. Od burzliwego morza po chwile ciszy; od mgły po bajeczne wschody i zachody słońca; od wody wolnej od lodu po tę już tężejącą nowym. Majestatyczna Austfona z poszarpanymi ścianami lodowca w kontraście do Stonebreen, którego ściany są gładkie, przypominające granit. Niebo o tak niesamowitych kolorach, że wręcz nierealnych. Pierwszy świeży śnieg na szczytach obok głębokiej zielni zboczy. Spotkania z morsami, wielorybami, bieługami arktycznymi, polarnymi niedźwiedziami, różnorodnymi ptakami dopełniają obraz tego, co może pokazać ten północny zakątek Europy.

Kończąc naszą relację z wyprawy pragniemy podziękować wszystkim uczestnikom za współudział. Szczególne podziękowania należą się naszemu lądowemu opiekunowi meteorologicznemu, Grzegorzowi Szcześniakowi. Choć nie było go na pokładzie, jest absolutnie pełnoprawnym 14 uczestnikiem wyprawy.

Trasa wyprawy jachtu OCEAN B 12-29.09.2021